Gümrük müşaviri yapılacak en basit tanımı ile “Gümrük idarelerinde dolaylı temsil aracılığıyla iş takibini, eşya sahibi tarafından verilmiş noter tasdikli vekaletnameyle yapmaya bakanlık tarafından tanınmış yetki doğrultusunda yapan kişi olarak adlandırılır.”

Gümrük Müşavirleri Ne İş Yapar?

Gümrük müşavirleri yukarıda belirtilen görev tanımının yanında her türlü dış ticaret hareketi için mükellef taraflara danışmanlık hizmeti de vermektedir. Dış ticaret hareketlerinin yasalara uygun olarak ve istenen yöntemler ile gerçekleştirilmesinin yanı sıra idareler ve mükellefler arasındaki iş sürecinin oluşturulmasının sağlanması gümrük müşavirinin başlıca görevlerindendir. Tüm bunlara ek olarak dış ticaret konusu ile ilgili başta Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği olmak üzere; bağlı olduğu tüm mevzuatı bilmek, bu mevzuatın geliştirilmesi ve revize edilmesi için mükellefler tarafından gelen talepleri mevzuata uygun hale getirerek, ilgili bakanlık birimlerine ulaştırılmasını sağlamak ve bu konularda yapılması gerekli olan tüm çalışmaların takip edilmesini sağlamak ve sonuç almak da gümrük müşavirlerinin birincil işleri arasındadır.

Gümrük müşavirliği meslek gruplarına bakıldığında, ülkemizde kanunla kurulmuş ilk meslek olarak geçmektedir. Dış ticaret işlemleri esnasında uyulması gereken kuralların tamamı olan 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Türkiye’nin gümrük işlemlerinde esas olan uygulama ve hukuk kaynağıdır. Bu kanunun amacı; Türkiye Cumhuriyeti Gümrük bölgesine giren-çıkan taşıt araçlarına ve eşyaya uygulanacak gümrük kurallarını belirlemektir. 4458 sayılı gümrük kanunun 5. Maddesine göre bütün kişiler gümrük mevzuatı ile ön görülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek için gümrük idarelerinde var olan işler için bir temsilci atayabilmektedirler.

Nasıl Gümrük Müşaviri Olunur?

Gümrük müşaviri olabilmek için; Gümrük Kanunu’nda belirtilen fakülte veya yüksekokullardan mezun olmak, Staj yapmak için bir gümrük müşavirinin yanında en az bir yıl süre ile çalışıp sınav sonucuna göre gümrük müşavir yardımcısı olduktan sonra, bu konumda da de en az iki yıl süre çalıştıktan sonra girilecek gümrük müşavirliği sınavında da başarılı olunması gerekmektedir. Öte yandan, gümrük idaresinde belirli süre ve unvanlarda çalışmış olanlar, sınava tabi tutularak veya sınav şartı aranmadan da gümrük müşaviri olabilmektedir.

Gümrük Müşavirlik Hizmeti İçin Firma Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Dış ticaret firmaları, gümrük müşavirliği hizmeti için; Deneyim, tecrübe, güvenilir ve doğru bir yönlendirme sorumluluğunda ve yeteneğinde olan, Gerekli etik değerlerin bilincinde olan, Hızlı ve etkin bir çözüm yolu sunan gümrük müşavirliği firmasını seçmelidir. Yanlış bir işlem veya seçim yapılması halinde kolaylıkla kaçakçılık ya da gümrük cezaları kapsamında değerlendirileceği ve bu yapılan yanlış işlemlerin firmanız için gerek prestij kaybına gerek maddi kayıplara gerekse zaman kaybı ve cezalara neden olabileceği unutulmamalı ve gümrük müşavirliği hizmeti için detaylı bir araştırmadan sonra firma seçimine gidilmelidir. Varyant Gümrük olarak tecrübelerimiz doğrultusunda Türk ve dünya ekonomisine yön vermekte olan kuruluşlara profesyonel dış ticaret danışmanlığı ve gümrük müşavirliği hizmeti vermekteyiz.

Gümrük, eşyaların yurt içine giriş ve çıkışların yapılması ve bu eşyalara Gümrük Vergisi uygulanması gibi durumlar içi hizmet eder. Gümrük işlerinde çalışan meslekler içinde, gümrük müdürü, gümrük müşavirliği, gümrük müşavir yardımcısı, gümrük muhafaza memuru gibi meslek alanları yer alır.

Gümrük Müşaviri Nedir?

Gümrük müşaviri çalışma alanı gümrüğe yakın yerdir. Gümrük belgelerini hazırlamakla görevlidir. Yasalara uygun şekilde ithal veya ihraç edilen malları denetler. Firmalar adına yetki üstlenir. Mallara uygulanacak gümrük vergisini onaylar.

Gümrük Müşaviri Nasıl Olunur?

Gümrük müşavirliği Türkiye içerisinde kanunla kurulmuş olan ilk meslektir. Gümrük Kanunu’nda dolaylı temsilci olarak yetkilidir. Gümrük müşaviri olabilmek için öncelikle yeterlilikleri ve şartları yerine getirmek gereklidir. Bu şartlar arasında şunlar yer alır: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak gereklidir. Kanunlar tarafından belirlenen, zimmet, irtikap, ihtilas, hırsızlık dolandırıcılık, rüşvet, yalan yere şahitlik, sahtecilik, görevi kötüye kullanım, iftira gibi ağır ve yüz kızartıcı suçları işlemek bu mesleği ifa etmeye engeldir. Ayrıca gümrük müşavirleri işlerinde ehil olmak zorundadır. Disiplinli, yazılı ve sözlü iletişimi kuvvetli, ekip çalışmasına yatkın, stres altında etkili karar verebilmesi gereklidir. Seyahat kısıtlamasının bulunmaması şarttır.

*Gümrük İşlerinde Çalışmak İçin Mezun Olunması İstenen Okullar Nelerdir?

Gümrük müşaviri olmak için en az 4 yıllık eğitim veren ilgili fakülte ve lisans bölümlerinden veya 4 yıllık eğitim veren bir bölümden mezun olup gümrük işleri, dış ticaret, Avrupa Birliği, vb. dallarda eğitim tahsil etmek gerekir. Gümrük müşavirleri mezun olduğu bölümler arasında hukuk, iktisat, maliye, kamu yönetimi, siyasal bilgiler, Avrupa Birliği, Çalışma ve Endüstri İlişkileri, ekonomi, ekonometri, uluslararası ilişkiler, bankacılık gibi bölümler yer almalıdır. Gümrük müşaviri olmadan önce gümrük müşavir yardımcısı olmak lazımdır. Gümrük müşavirliği yardımcılığı ünvanın da ise en az 2 yıl çalışmış olmak gerekmektedir. 3 defaya mahsus olarak girilebilen sınavda 70 ve üstü alan başarılı adaylar gümrük müşavirliği yetki belgesi ile gümrük müşavirliğine hak kazanırlar. Gümrük müşavirliği görevi 7681 sayılı Gümrük Kanunu’nda bahsedilmiştir. ​​​​​​Gümrük müşavirleri, ithalat ve ihracat evraklarını düzenler, prosedürlere uygun olarak hazırlamakla görevlidir. Uygulanacak tarifeye göre kotaları, sigorta ihtiyaçlarını vb konularda ilgilisine bilgi vermelidir. Limanlarda bulunan gümrük komisyoncusu ile irtibat halinde bulunur. Gümrük faturalarını, kargo belgelerini, vekalet kullanarak gerekli belgeleri onaylar ve imzalar. Ödenecek olan vergileri ve harçları hesaplar, belirler ve ilgiliye sunar. Dolaylı temsil yoluyla iş takibi yaparlar. Dış ticaret için mükelleflerine danışmanlık hizmeti de sağlamaktadır. İthalatçı ve ihracatçı müşterilere müşavirlik hizmeti verirler.

Gümrük Müşavirliği Yardımcılığı Hakkında Bilgi

Gümrük müşaviri olabilmenin temelinde gümrük müşavirliği yardımcılığı yer almaktadır. Çünkü gümrük müşavir yardımcısı olmadan gümrük müşavirliği yapılmasına müsaade edilemez. Bu yüzden gümrük müşaviri olmak isteyen bir kişinin bilmesi gereken bir konudur. Gümrük müşaviri yardımcısı olmak için yukarıda bahsi geçen ilgili lisans mezuniyeti mezuniyet aranmaktadır. İlgili eğitimlerini tamamlayan adaylar gümrük işleri için yapılan sınava girerler ve başarılı olmak için 70 ve üstü puan almaları gerekmektedir. Ardından staj işlemleri başlar. Stajını tamamlayan bireyler gümrük müşaviri yardımcısı olarak işe başlar. Gümrük hukuk ve ekonomi tahsili gerektirir. Bu yüzden şartları buna göre belirlenmektedir.

Gümrük belgelerini hazırlayan, malların ihracat ve ithalatı için gönderilerin tüm belgelerin yasalara uygunluğunu denetleyen ve bununla sorumlu olan mesleğe gümrük müşavirliği denir.

  1. a) Gümrük Müşavirinin Sorumlulukları Nelerdir?

7681 sayılı Gümrük Kanunu’nda bu konu açıkça ifade edilmektedir. Buna göre; bu meslekle uğraşan kişiler, her türlü gümrük işlemlerini yapabilir ve bu işlemleri sonuçlandırabilmektedirler. Bunun yanında gümrük müşavirliği mesleğine sahip olan kişilerin sorumluluklarını sadece bununla bağlı kılmak doğru olmaz. Gümrük müşavirleri başkaca; müşterilerin ödemesi gereken vergi ve harçları belirlemek, ihracat ve ithalat belgelerini yasalara, gümrük bilgilerine göre hazırlamak, sigorta gereksinimleri, tarife sistemleri, ithalat ve ihracat konularındaki kısıtlamalar ve gümrük ile alakalı tüm konularda müşterilere öneri sunmak ve tavsiyelerde bulunmak, limanlarda bulunan gümrük komisyoncusu ile iletişime geçmek idareler ile mükellef kişiler arasındaki işleyiş sürecini tesis etmek gibi sorumlulukları vardır. Görüldüğü üzere gümrük müşavirleri iş alanı olarak geniş bir alanda işlerini sürdürmektedirler.

  1. b) Gümrük Müşaviri Nasıl Olunur?

Bu başlık altında gümrük müşaviri olmak adına geçilmesi gereken eğitim aşamalarından bahsedeceğiz. Öncelikle dört yıllık eğitim veren üniversitelerde; iktisat, hukuk, siyasal bilimler, maliye, işletme, bankacılık veya kamu yönetimi bölümlerinden mezun olmak ya da yine bu bölümler üzerinden lisansüstü eğitime girip, bunu tamamlamak gerekmektedir. Daha sonra Gümrük Müşaviri Yardımcılığı mesleğini iki yıl yapmış olmak gerekmektedir. Bundan sonra gireceğiniz Gümrük Müşavirliği Sınavında başarı elde etmeniz ve sınavı geçmeniz gerekmektedir.Bu sınav gümrük mevzuatı ile gümrük alanına ilişkin mali, ticari ve iktisadi bağlamlarda ölçücü bir sınavdır. Bunun yanında doğal olarak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmanız gerekmekte, kamu mallarından mahrum bırakılacak durumda olmamanız gerekmektedir. memuriyetten ihraç edilmemiş olmanız gerekmektedir. Ve son olarak kanun maddesinde de geçen, zimmet, kaçakçılık, rüşvet, inancı kötüye kullanma, irtikap, yalan yere şahadet, hırsızlık, dolandırıcılık, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suç grubuna giren bu suçlardan dolayı hüküm giymemiş olmanız gerekmektedir. Tüm bu şartları yapmanız ve oluşturmanız takdirde, gümrük müşavirliği mesleğine adım atabilirsiniz.

  1. c) İşverenler Gümrük Müşavirinde Ne Ararlar?

Her meslek grubunda bulunulması gereken özelliklerin olduğu gibi, gümrük müşavirliği mesleğinde de olunması gereken bazı özellikler vardır. Bu özelliklerin bazıları genel olunması gereken özellikler, bazıları ise bu meslek grubuna has özelliklerdir. Bu özellikler genel manada Gümrük Kanunu 227. maddede belirtilmektedir. Bunlar; kendi kendiliğinden disiplinli olmak, denetimsiz çalışabilmek, seyahat engeli bulunmamak, birden fazla görev yapılması gereken durumda öncelikli olanları belirlemek ve yönetme yeteneğine sahip olmak, yönetmeye yatkınlık göstermek, ekip çalışması yapılması gereken durumlara uyum sağlamak, yoğun stres altında etkili karar verebilmek ve çalışabilmek gibi özelliklerdir. Bu özellikleri çeşitlendirebileceğimiz gibi her işveren kişinin daha farklı istekleri de bulunabilmektedir. Dolayısıyla uyum sağlayabilmek baş özellik olarak gösterilebilir.